• Σωματική άσκηση: Ο τρόπος αποκατάστασης χρονιων παθήσεων και τραυματισμών

    Σωματική άσκηση: Ο τρόπος αποκατάστασης χρονιων παθήσεων και τραυματισμών

    Συνέντευξη στην Όλγα Ν. Τσιπτσέ

    Η άθληση, είναι γνωστό, ότι προσφέρει πολλά οφέλη για όσους την επιλέγουν. Έλεγχος και απώλεια σωματικού βάρους, ευεξία, κοινωνικοποίηση, αύξηση αντοχής και δύναμης, σχηματισμός σώματος και πόσα άλλα.

    Υπάρχει όμως και ένα πρόσθτο όφελος, το οποίο θέλει η άθληση να προάγει την αποκατάσταση αρκετών χρόνιων παθήσεων όπως παθήσεις της σπονδυλικής στήλης, σακχαρώδης διαβήτης, μυοσκελετικά προβλήματα, καρδιακά επεισόδια, εγκεφάλικό κ.α. όπως επίσης αποκαθιστά τους τραυματισμούς και διάφορα ατυχήματα όπως κάποιο τροχαίο.

    Αρμόδιος να μιλήσει στο ΖσΘμΧκΔ, είναι ο κος Νίκος Βλάχος, απόφοιτος του πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης JOHANN WOLFGANG GOETHE και του τμήματος Αθλητιατρικής , με μεταπτυχιακές σπουδές στο τμήμα «Magister Artium» (Μ.Α.).

    βλαχος νικος

    Η πολυετής επαγγελματική εμπειρία του στο Κέντρο Εξωνοσοκομειακής Αποκατάστασης SPOREG, στους τομείς της Ιατρικής Θεραπευτικής Άσκησης και Προπόνησης, της Πρόληψης και της Διαγνωστικής Λειτουργίας και Απόδοσης και στη συνέχεια, στο Ινστιτούτο Υγείας και θεραπευτικής άσκησης για Αποκατάσταση και Πρόληψη, Reha Main Tain, του έδωσαν την ευκαιρία να παρακολουθήσει ασθενείς με ορθοπεδικές/τραυματολογικές και καρδιολογικές ενδείξεις και Ιατρική θεραπευτική άσκηση.

    -Πώς σκεφτήκατε να ειδικευθείτε σε ένα τόσο σημαντικό θέμα , όπως αυτό της Ιατρικής άθλησης;

    Νίκος Βλάχος:Από την αρχή του επαγγελματικού μου προσανατολισμού, με δελέασε η ιδέα να μετατρέψω το χόμπυ μου σε επάγγελμα, ώστε να αφοσιωθώ σε κάτι που αγαπώ, όπως είναι ο αθλητισμός. Από τη στιγμή που ασχολήθηκα πτυχιακά με τον αθλητισμό, ειδικεύτηκα στην Αθλητιατρική, καθώς ήθελα να βοηθήσω ασθενείς με τραυματισμούς, ώστε να επανέλθουν είτε στη δουλειά τους είτε στο χώρο που αθλούνται είτε στην ίδια την καθημερινότητά τους.  Άλλωστε, από όταν ήμουν αθλητής και αντιμετώπιζα κάποιους τραυματισμούς, θεωρούσα πολύ σημαντικό το κομμάτι της αποκατάστασης από τους ειδικούς του είδους. Τέλος, η χαρά και η ηθική ικανοποίηση που σου δίνει ένας ασθενής, μετά από την αποκατάσταση και τη βελτίωση της φυσικής του κατάστασης, για την οποία έχεις συμβάλει, είναι επίσης ένας λόγος για τον οποίο αποφάσισα να ειδικευθώ στην Αθλητιατρική.

    – Μπορείτε να μας αναφέρετε ποιες παθήσεις χρόνιες και ποια είδη τραυματισμών και ατυχημάτων που μπορείτε να αναλάβετε;

    Ν.Βλ.: Βασική ειδίκευσή μου είναι η ορθοπεδική αποκατάσταση, σε ειδικά σημεία που καταπονούνται περισσότερο, όπως είναι η μέση, το γόνατο, ο ώμος, καθώς επίσης και στην καρδιολογική και την ογκολογική, και οποιαδήποτε άλλη πάθηση μπορεί να αποθεραπευτεί, πλήρως ή μερικώς, μέσω της άσκησης, όπως ο διαβήτης που χρειάζεται εξειδικευμένη άσκηση, ώστε οι ασθενείς να κρατούν την ινσουλίνη τους σε σταθερό σημείο ακόμη και να περιορίσουν τα χάπια τους, η οστεοπόρωση κ.α. Η αντιμετώπιση του συνδρόμου της κόπωσης είναι κομμάτι της ειδίκευσής μου, ώστε ο ασθενής να αποκτήσει καλύτερη φυσική κατάσταση. Υπάρχει κάλυψη αναγκών και σε ανατομικά θέματα και θέματα ενδυνάμωσης μυικών ομάδων και περιοχών του σώματος, όπως η ωμοπλάτη, οι ώμοι κα. Τέλος, οποιαδήποτε ορθοπεδική πάθηση μετά από κάποιο τροχαίο, είναι πεδίο της ειδίκευσής μου. Δεν επεμβαίνουμε στα ύδατα των χειρουργών ιατρών και των φυσικοθεραπευτών φυσικά, αναλαμβάνουμε όμως μετά τις δικές τους αίσιες ενέργειες.

    -Ποια είναι η τεχνική για την κάθε περίπτωση;

    Ν.Βλ.: Η τεχνική ποικίλει από περίπτωση σε περίπτωση. Ξεκινώντας από την ορθοπεδική αποκατάσταση κατόπιν τροχαίου ατυχήματος, πχ. μετά την όποια επέμβαση χρειαστεί και τις συνεδρίες με φυσικοθεραπευτή, αναλαμβάνουμε εμείς την ισορροπία του ασθενούς, να μπορέσει να περπατήσει καλά, να δυναμώσει σωστά, να υπάρχει πάλι μια συμμετρία στο σώμα, στο πόδι κλπ. για να μπορέσει πάλι να ακολουθήσει τους φυσιολογικούς ρυθμούς στη ζωή του, να εργαστεί, να ζήσει φυσιολογικά. Στις υπόλοιπες παθήσεις, πρέπει να έχουμε εικόνα από το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς, κατ’ αρχάς. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της οστεοπόρωσης πρέπει να γνωρίζουμε τι ποσοστό έχει, ποιο σημείο είναι το πιο ευπαθές, και άλλες τέτοιες ιατρικές λεπτομέριες , ώστε να μπορέσουμε να ασχοληθούμε με το συγκεκριμένο κομμάτι του σώματος, να επικεντρωθούμε στην ισορροπία, τη σταθερότητα, τα αντανακλαστικά και την ενδυνάμωση του ασθενούς για να αποφύγει μελλοντικές πτώσεις που θα είναι πολύ επικίνδυνες για τους ασθενείς με οστεοπόρωση. Άλλη περίπτωση είναι ο διαβήτης. Στην περίπτωση αυτή, προσπαθούμε, μέσω ειδικού ασκησεολόγιου, να κρατήσουμε την ινσουλίνη σε ένα σταθερό σημείο. Για την κάθε πάθηση, χρησιμοποιείται ανάλογα με το επίπεδο τους ασθενούς και την κατάσταση του, συγκεκριμένη ένταση, διάρκεια, άσκηση, φόρτο. Όλα είναι εξειδικευμένα στις ανάγκες του ασθενούς. Δε χρησιμοποιούνται ίδιες τακτικές σε όλους. Ακόμη και το πως εξελίσσεται η αποθεραπεία είναι εξατομικευμένο γεγονός και αφορά τον κάθε ασθενή ξεχωριστά. Δε βάζουμε σε καλούπια όλους τους ασθενείς.

    Personal Training

     

    -Τι απαιτείται από την πλευρά των παθόντων/ τραυματιών; Τι χρειάζεται οι ίδιοι να κάνουν;

    Ν.Βλ.: Δε χρειάζεται οι ίδιοι μόνοι τους να κάνουν τίποτα. Το μόνο που χρειάζεται είναι εμπιστοσύνη στους εξειδικευμένους αθλητιάτρους, να «υπακούνε» σε ό,τι τους λέμε και να μη βιάζονται. Για παράδειγμα, όταν ένας ασθενείς, είτει είναι αθλητής είτε όχι, βλέπει βελτίωση, παίρνει θάρρος και κάνει πράγματα για τα οποία ακόμη δεν είναι έτοιμος. Τότε υπάρχει ο κίνδυνος να επιβαρύνει την κατάστασή του αντί να βοηθήσει στην αποκατάστασή του. Στο σημείο αυτό, η δουλειά μας είναι να τους «φρενάρουμε» και η δουλειά των ασθενών είναι η υπομονή!

    -Πόσος χρόνος χρειάζεται για την αποκατάσταση; Υπάρχει πάντα Θεραπεία /αποκατάσταση;

    Ν.Βλ.: Η αποκατάσταση πλήρης ή μερική, κυμαίνεται ανάλογα με την πάθηση του κάθε ασθενούς. Και εδώ δεν υπάρχουν γενικά μοτίβα. Υπάρχουν πρωτόκολλα γενικά, που έρχονται από Γερμανία και εφαρμόζονται, αλλά από εκεί και πέρα έχει να κάνει με την κατάσταση και την πάθηση του κάθενος ασθενούς. Ένας χόνδρος με το χιαστό μαζί, δεν χρειάζεται τόσο χρονοβόρρα αποκατάσταση. Αντίθετα, στην περίπτωση της οστεοπόρωσης, δεν υπάρχει πλήρης αποθεραπεία, αλλά μαθαίνει ο ασθενής να ζει με αυτή και σκοπός είναι να την κρατάει σε καλό επίπεδο και να μην εκφυλίζεται ο οργανισμός του.

    – Υπάρχουν υποδομές στην Ελλάδα για τέτοιου είδους θεραπείες;

    Ν.Βλ.: Τα τελευταία χρόνια υπάρχει κάποια εξέλιξη σε αντίθεση με τα προηγούμενα έτη, όταν μόλις είχα έρθει από Γερμανία και που δεν φαινόταν να υπάρχει τίποτα στο επίπεδο αυτό. Αυτή τη στιγμή, υφίστανται κάποια κέντρα αποκατάστασης που λειτουργούν σε πρώτο επίπεδο, πριν τη δική μας δουλειά. Θα πρέπει όμως να εξελιχθεί η επιστήμη και να ξεκινήσει η εξέλιξη από τη ρίζα. Να εισαχθεί στα πανεπιστήμια της Ελλάδος αυτός ο κλάδος, ώστε να ασχολούνται αποκλειστικά οι φοιτητές με αυτό το τομέα. Φυσικά να υπάρχει και μετεκπαίδευση και σεμινάρια για περαιτέρω επιμόρφωση, όπως συμβαίνει στην Αμερική, στη Γερμανία, στην Αγγλία, όπου οι σπουδές τους είναι αποκλειστικά σε αυτό το κομμάτι από το πρώτο εξάμηνο μέχρι το τέλος. Στην Ελλάδα τώρα ξεκινάει κάτι να γίνεται και στα ΤΕΦΑΑ και στους Φυσικοθεραπευτές και σε κομμάτι της Ιατρικής, αλλά είναι ακόμη στην αρχή. Σε ό,τι αφορά τις υλικές υποδομές, για τα βαρειά περιστατικά οι ασθενείς που μπορούν, αναγκάζονται να φύγουν στη Γερμανία, Αγγλία, Αμερική. Στην Ελλάδα βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή για τέτοια περιστατικά.

    -Υπάρχουν περιστατικά που δεν μπορείτε να παρέμβετε;

    Ν.Βλ.: Φυσικά. Τα εγκεφαλικά και νευρολογικά περιστατικά δεν είναι αντικείμενο δικής μας επιστήμης. Υπάρχουν και κάποια περιστατικά που δεν έχουν περιθώριο βελτίωσης, στα οποία υπεισερχόμαστε μόνο για να κρατήσουμε σταθερή την κατάσταση του ασθενούς ώστε να μη χειροτερεύσει.

    – Ποια η διαφορά αυτού που πράττετε εσείς και των Κέντρων αποκατάστασης που αναλαμβάνουν πχ εγκεφαλικά επεισόδια;

    Ν.Βλ.: Η ενέργειές μας αφορούν το δεύτερο στάδιο της αντιμετώπισης μιας πάθησης. Όταν ολοκληρώσει ο γιατρός τις απαραίτητες κινήσεις του, εγχείρηση κλπ, και όταν τελειώσουν και οι συνεδρίες του φυσικοθεραπευτή σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό, ξεκινάει η δική μας η εργασία. Υπάρχει αυτός ο «δρόμος αποκατάστασης», όπως το λένε οι Γερμανοι. Οι αθλοθεραπευτές όπως λέγονται στη Γερμανία, έχουν το έργο να δυναμώσουν το σημείο που έχει υποστεί τη βλάβη. Τελειώνοντας δηλαδή ο ασθενής με το ΖΗΝ του, έρχεται σε μας για να αναλάβουμε το ΕΥ ΖΗΝ του, για τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής του.

    -Οι σπουδές Σας πραγματοποιήθηκαν στο εξωτερικό. Υπάρχουν στην Ελλάδα αντίστοιχα τμήματα;

    Ν.Βλ.: Στην Ελλάδα η επιστήμη της Αθλητιατρικής είναι σε πολύ αρχικό στάδιο. Υπάρχουν πρωτοβουλίες που θέλουν να αναπτύξουν αυτό το κομμάτι, αλλά βρίσκει εμπόδια από επιστήμες παρεμφερείς για ευνόητους λόγους. Θα έπρεπε να υπάρχει συνεργασία μεταξύ όλων των ειδικοτήτων της αποκατάστασης των ασθενών με διάφορες παθήσεις ή κατόπιν τροχαίων ατυχημάτων, ώστε να διευκολυνθεί και το έργο της κάθε ειδικότητας, όπως συμβαίνει στο εξωτερικό και έχει αποτέλεσμα. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει αυτή η συνεργασία. Ελπίζουμε αν ξεπεράσουμε και τα οικονομικά προβλήματα στην Ελλάδα, να βρεθεί λύση και σε αυτο το κομμάτι και να προαχθεί αυτή η επιστήμη σε συνεργασία και με τις υπάρχουσες.

    – Τι χρειάζεται να γίνει ακόμη στο επίπεδο της ιατρικής άσκησης για θεραπεία και αποκατάσταση παθήσεων και τραυματισμών; Υπάρχουν εξειδικευμένα κέντρα που παρέχουν αυτό που εσείς προσφέρετε στην Ελλάδα;

    Ν.Βλ.: Πρωτίστως χρειάζονται εξειδικευμένες σπουδές. Κατόπιν, χρειάζονται σεμινάρια και μετεκπαίδευση. Και φυσικά χρειάζονται υποδομές για να μπορέσει κανείς να δουλέψει στο κομμάτι των σπουδών του και να μεταφέρει τις γνώσεις του. Στη Γερμανία πχ υπάρχουν τα κέντρα αποκατάστασης Ανοιχτής Νοσηλείας, που σημαίνει ότι ο ασθενής δε χρειάζεται να παραμένει στα θεραπευτήρια. Μπορεί να βρίσκεται στο σπίτι του, να εργάζεται κλπ και να επισκέπτεται αυτά τα Κέντρα καθημερινά για κάποιες ώρες ώστε να ακολουθεί την απαραίτητη θεραπεία. Αυτή η μέθοδος είναι πολύ πιο αποτελεσματική γιατί συμβάλει και στη καλή ψυχολογία τους ασθενούς- ανθρώπου, ο οποίος δε ξεκόβεται από την κοινωνία όσο διαρκεί η αποκατάστασή του.  Σε αυτά τα κέντρα υπάρχει μια μεγάλη ομάδα από γιατρούς, φυσικοθεραπευτές, γυμναστές- αθλητιάτρους. Αυτό δεν υπάρχει στην Ελλάδα. Ελπίζουμε κάποια στιγμή να δούμε τέτοια κέντρα στη χώρα μας και κυρίως να δούμε μια συνεργασία των διάφορων κλάδων. Συγκεκριμένα, συνέχεια αναφέρω ότι όλοι αυτοί οι κλάδοι μεταξύ μας είμαστε συγγενείς, ξαδέλφια, και θα πρέπει να συνεργαστούμε για το καλό του ασθενούς. Ας ξεπεράσει η Ελλάδα τις οικονομικές της δυσκολίες και ευχόμαστε να γίνουν στην πράξη και στη χώρα μας όλα αυτά.