• FMS – Ο πλοηγός των επιδόσεων ή πώς να αποφύγετε τους τραυματισμούς

    FMS – Ο πλοηγός των επιδόσεων ή πώς να αποφύγετε τους τραυματισμούς

    Ενσωματώνοντας στην προπόνηση το σύστημα της ανάλυσης και διόρθωσης λειτουργικών πρότυπων κίνησης του Gray Cook και του Lee Burton, αφενός μεν βελτιώνονται σημαντικά οι επιδόσεις του αθλητή, αφετέρου δε καθίσταται δυνατή η προσαρμογή κι η εκμάθηση του στην ανθεκτικότητα στους τραυματισμούς.

    Η πυραμίδα των επιδόσεων

    Αυτός ο τολμηρός ισχυρισμός γίνεται ευκολότερα κατανοητός, αν παρατηρήσει κανείς τα ειδικότερα μέρη που απαρτίζουν το μοντέλο των αθλητικών επιδόσεων.
    Στην ιδανική περίπτωση το εν λόγω μοντέλο έχει το σχήμα μιας τρίπτυχης πυραμίδας, η βάση της οποίας αποτελείται από τα βασικά πρότυπα κίνησης. Ακολουθεί το επίπεδο των γενικών ικανοτήτων αντοχής ( π.χ. δύναμη, ταχύτητα, καλή φυσική κατάσταση ).
    Στην κορυφή της πυραμίδας βρίσκουμε εκείνες τις εξειδικευμένες ανάλογα με το άθλημα ικανότητες, επιδεξιότητες και τεχνικές. Για τη μέτρηση, την αποτίμηση και την ανάπτυξη των δυο ανώτερων επιπέδων υπάρχει ήδη πλήθος μεθόδων και προγραμμάτων.
    Ωστόσο, χωρίς την προηγούμενη ανάλυση και διόρθωση των θεμελιωδών προτύπων κίνησης, τα οποία αποτελούν τη βάση κάθε αθλητικής κίνησης και ποικίλλουν ανάλογα με τη φύση του αθλήματος, μπορεί η εφαρμογή των προγραμμάτων αυτών να οδηγήσει στην ενίσχυση πιθανόν υφιστάμενων και μη ορατών από έναν ερασιτέχνη στρεβλώσεων, οι οποίες αυξάνουν  τον κίνδυνο τραυματισμών,  ενώ περιορίζονται σημαντικά οι δυνατότητες εξέλιξης (ο κίνδυνος αυτός δεν υφίσταται μόνο για έναν αθλητή, αλλά και για τον κάθε μέσο άνθρωπο.
    Οι καθημερινές του δραστηριότητες έχουν την ίδια επίδραση, η οποία ενισχύεται με την απώλεια σε μυϊκή μάζα που επέρχεται λόγω της γήρανσης και τον κύκλο κινήσεων που περνάει.
    Αυτό οδηγεί σε προηγμένη επιδείνωση της ποιότητας ζωής).

    «Οι μύες είναι ανόητοι, εκτελούν μόνο τις εντολές που λαμβάνουν από το κεντρικό νευρικό σύστημα»

    Το κεντρικό νευρικό σύστημα όμως δεν ελέγχει τους μύες μεμονωμένα, αλλά τους ενσωματώνει  στα λεγόμενα  πρότυπα κίνησης, τα  οποία μετά επεξεργάζεται, αποθηκεύει και ανασύρει  ως ενότητες.

    Ήδη η έναρξη της μαθητικής ζωής οδηγεί εξαιτίας της αιφνίδιας μετάβασης στην καθιστική ζωή σε μία κατάπτωση των φυσιολογικών και ορθών προτύπων κίνησης, που είχαν αναπτυχθεί στην πρώιμη παιδική ηλικία. Κατά τη διάρκεια των ασύμμετρων σταδίων της ανάπτυξης που λαμβάνουν χώρα στην εφηβεία, δημιουργούνται επιπλέον στρεβλώσεις (αυτές είναι που προκαλούν τις κλασικές άκαμπτες κινήσεις), η επαναφορά των οποίων κατά το πρώιμο στάδιο της ενηλικίωσης δεν είναι διόλου εγγυημένη.
    Με παρόμοιο τρόπο μπορεί κάθε είδους τραυματισμός, τραύμα, απότομη απώλεια ή πρόσληψη  βάρους ( όπως π.χ. κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης) να «αλλοιώσει» τα πρότυπα κίνησης.Κάθε γεγονός, το οποίο μεταβάλλει την συνηθισμένη ροή μιας κίνησης – ακόμη κι αν αυτή η μεταβολή είναι προσωρινή – προκαλεί αυτή την επίδραση.
    Ωστόσο, την ίδια διαδικασία  μπορεί να προκαλέσει η ιδιαίτερα δημοφιλής στις μέρες μας αθλητική εξειδίκευση στην τρυφερή ακόμη παιδική ηλικία.

    Αυτές οι αλλαγές επηρεάζουν την κινητικότητα και τη σταθερότητα του σώματος και εξωτερικεύονται για παράδειγμα στον περιορισμό του σώματος σε συγκεκριμένες μορφές κινήσεων ή στην ασυμμετρία δεξιάς και αριστερής πλευράς. (Σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα μελετών, η ασυμμετρία αποτελεί  τον μεγαλύτερο παράγοντα επικινδυνότητας για μελλοντικούς τραυματισμούς, όταν δεν προϋφίστανται προηγούμενοι τραυματισμοί).

    Αυτές οι στρεβλώσεις στα πρότυπα κίνησης επηρεάζουν την φυσιολογική λειτουργία των μυών και των αρθρώσεων. Με τον τρόπο αυτό προκύπτουν ενοχλήσεις, όπως άκαμπτες αρθρώσεις, χρόνια  πιασμένοι ή τεταμένοι μύες, οι οποίες συχνά εσφαλμένα αποδίδονται σε γενετικής φύσεως παράγοντες με ένα «δε μπορούμε να κάνουμε κάτι γι αυτό» κι οι οποίες συχνά αντιμετωπίζονται συμπτωματικά.

    Φυσικά δε μπορούν οι προσβεβλημένοι μύες να λειτουργούν ιδανικά, και γι αυτό το λόγο αναγκάζεται το σώμα να επιστρατεύσει άλλους μύες ώστε να αντισταθμίσει  κατά τον τρόπο αυτό την υπολειτουργία του προσβελημένου μυ. Αυτή η εξισορρόπηση λειτουργεί τότε με τόσο καλό τρόπο, ώστε να μην εμφανίζονται τόσο στην καθημερινότητα όσο και κατά την άθληση άμεσα «ενοχλητικά » προβλήματα. Αυτή όμως η αντικανονική εξισορρόπηση καταναλώνει ένα σημαντικό συν σε ενέργεια, αλλοιώνει την αντίληψη του σώματος, τη μηχανική εκμάθηση και εν γένει τη βιομηχανική του σώματος. Ως  λογική   συνέπεια  των ανωτέρω εμφανίζεται η  επιβράδυνση της ανάπτυξης καθώς και η  πρόκληση τραυματισμών και πρόωρων φθορών, εξαιτίας ακριβώς  του γεγονότος ότι επιβαρύνονται οι μύες και οι αρθρώσεις που δουλεύουν διπλά.

    Αυτό  βέβαια είναι ένα γεγονός το οποίο είναι δυνατόν να διαφοροποιηθεί. Τα προβληματικά προγράμματα μπορούν να αντικατασταθούν, και μάλιστα εντός λίγων λεπτών.

     

     

    Θεμέλιο του FMS αποτελεί ένα δεκάλεπτο τεστ το οποίο απαρτίζεται από 7 απλές ασκήσεις (Figure1) με μία βαθμολογική κλίμακα από το 0 έως το 3 (Tab.1) ή με ένα απλό αποτέλεσμα θετικού – αρνητικού, με τη βοήθεια του οποίου μπορεί να διαπιστωθεί αντικειμενικά και ποσοτικά:

    • Ÿτο μέτρο της αντοχής σε τραυματισμούς, δηλαδή η πιθανότητα ανέπαφων  τραυματισμών – αυτοτραυματισμών
    • Ÿη αναγκαιότητα ιατρικής θεραπείας ή φυσιοθεραπείας
    • Ÿτυχόν υφιστάμενη αδυναμία ή ασυμμετρία η οποία προκαλεί τις όχι απο  τον συγκεκριμένο αθλητή αναμενόμενες αναμενόμενες επιδόσεις
    • Ÿτο αν η παραμόρφωση του προτύπου κίνησης πρέπει να αποδοθεί σε ένα πρόβλημα κινητικότητας ή σταθερότητας
    • Ÿτο ποιες διορθωτικές στρατηγικές θα πρέπει αντίστοιχα να εφαρμοσθούν και με ποια σειρά

    Το FMS δεν είναι πρόγραμμα, αλλά ένα σύστημα, το οποίο όχι μόνο θα σας οδηγήσει από το σημείο α στο σημείο β, αλλά θα παρακολουθεί και την εξέλιξή σας, θα προσαρμόζεται συνεχώς στην τωρινή κατάσταση, θα σαρώνει συνεχώς τις επιδόσεις σας, θα ταυτοποιεί τον εκάστοτε αδύναμο κρίκο της αλυσίδας και θα δουλεύει πάνω σε αυτόν.
    Στις μεμονωμένες ασκήσεις του τεστ παρέχεται ένα οπλοστάσιο διορθωτικών ασκήσεων διαφορετικών επιπέδων και βαθμού δυσκολίας, από ασκήσεις διατάσεων που εκτελούνται είτε ατομικά είτε με τη βοήθεια ενός παρτενέρ, ταξινομημενες σε τεχνικές μασάζ ή άλλων ειδών αποκατάστασης η ανάπτυξης.
    Από αυτές επιλέγονται πάντοτε αυτές που αρμόζουν ανάλογα με τη συγκεκριμένη περίπτωση και τις εκάστοτε ικανότητες του αθλητή. Σε δύσκολες δε περιπτώσεις, αυτές θα πρέπει αρχικα να  αντικαθιστούν την προπόνηση, υπό κανονικές όμως συνθήκες  συμπληρώνουν την κανονική προπόνηση και μπορούν να ενσωματωθούν  και στη φάση της προθέρμανσης ή της αποθεραπείας.

    Το FMS χτίζει μια γέφυρα μεταξύ αποκατάστασης, προπονήσεων αντοχής καθώς και των συγκεκριμένων κάθε φορά και ανάλογων με τη φύση του αθλήματος προπονήσεων, και τις συγχωνεύει σε μια ενιαία  διαδικασία που αυξάνει τις επιδόσεις, και στην οποία αυτή διαδικασία τα προαναφερθέντα στοιχεία μπορούν να εκτελούνται  παράλληλα, σε φάσεις ή και ταυτόχρονα μέσα σε μια άσκηση.

    Προφυλάσσει εμάς τους ειδικούς φυσικής κατάστασης από τον κίνδυνο της λανθασμένης αντικειμενικότητας ή του βεβιασμένου συμπεράσματος και δημιουργεί μια κοινή γλώσσα, με τη βοήθεια της οποίας καθίσταται δυνατή η αποτελεσματική επικοινωνία και συνεργασία μεταξύ αθλητικής ιατρικής, φυσιοθεραπείας και αποκατάστασης.
    Και για τα  «θύματά» μας αποτελεί έναν πλοηγό στη βελτιστοποίηση της εξέλιξής τους και ταυτόχρονα στην ελαχιστοποίηση των κινδύνων.

    Το FMS συνιστά το αποτέλεσμα μιας προπονητικής φιλοσοφίας η οποία είναι γνωστή ως Functional Movement Screen. Η εν λόγω προπονητική φιλοσοφία και τα θεμέλια που την απαρτίζουν βασίζονται σε ανθεκτικές επιστημονικές έρευνες μιας πολυετούς προσαρμογής και βελτίωσης αλλά  και ενεστώσας και συνεχιζόμενης  έρευνας.

    ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ – Η ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

    Το FMS, διατυπωμένο απλά, σημαίνει το σύστημα που καταγράφει τον καταμερισμό και την εκτίμηση των προτύπων κίνησης, οι οποίες αποτελούν το θεμέλιο για τη λειτουργική, ήτοι τη φυσιολογική κίνηση. Ελέγχοντας αυτά τα πρότυπα, το FMS είναι αμέσως σε θέση να καταστήσει εμφανείς τυχόν λειτουργικούς περιορισμούς ή ασυμμετρίες.
    Αυτά είναι πιθανόν να αποτελούν και τα αίτια για τη μειωμένη επίδραση της λειτουργικής προπόνησης ή της προπόνησης αντοχής, καθώς και να φέρουν στην επιφάνεια μια εσφαλμένη σωματική αυτογνωσία.

    Το FMS γενικεύει τη βαθμολογία του Functional Movement Screen, η οποία εφαρμόζεται προκειμένου να καταπολεμήσει προβληματικά σημεία και να καταγράψει τις προόδους.
    Αυτό το βαθμολογικό σύστημα είναι άμεσα συνδεδεμένο με τις πλέον αποτελεσματικές διορθωτικές στρατηγικές, ώστε να καταστήσει δυνατή την επαναφορά των μηχανικά άψογων προτύπων κίνησης.

    Οι ειδικοί της προπόνησης παρακολουθούν τη βαθμολογία του FMS ώστε να ελέγξουν την πρόοδο και να ανακαλύψουν εκείνες τις ασκήσεις οι οποίες αποδείχθηκαν οι πιο αποτελεσματικές, ώστε να επανέλθει η ορθή κίνηση και ώστε να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες δύναμης στον κάθε έναν μεμονωμένα.

    Τι κάνει το  FMS – τα εκτενή πλεονεκτήματα

    • Το FMS απλοποιεί το πρόγραμμα της κίνησης και την επιρροή αυτής στο σώμα. Αυτό το αποτελεσματικά δομημένο σύστημα φέρνει πλεονεκτήματα για κάθε εμπλεκόμενο, είτε πελάτη είτε ειδικού προπονητή ή ιατρού.
    • Επικοινωνία – το FMS χρησιμοποιεί μια απλή γλώσσα, η οποία διευκολύνει την επικοινωνία σχετικά με την πορεία και τη θεραπεία μεταξύ πελάτη, γιατρού και ειδικού προπονητή.
    • Αξιολόγηση – το FMS ταυτοποιεί με απλό και ασφαλή τρόπο ασυμμετρίες και περιορισμούς και αντικαθιστά με τον τρόπο αυτό ουσιαστικά πιο χρονοβόρες και πιο δαπανηρές διαδικασίες ελέγχου και ανάλυσης
    • Τυποποίηση – το FMS δημιουργεί μια λειτουργική μέτρηση αποτελεσμάτων ώστε να μπορούν να εντοπίζονται οι πρόοδοι και παρέχει ένα μέσο σ αυτόν που το χρησιμοποιεί για τη μέτρηση των επιδόσεων.
    • Ασφάλεια – το FMS αναγνωρίζει πολύ γρήγορα τα επιβαρυντικά για την εκάστοτε περίπτωση πρότυπα κίνησης, ώστε να μπορεί να δουλέψει άμεσα πάνω σε αυτά.
      Πέρα από αυτό όμως, κάνει ορατές τις βασικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για τον συγκριμένο πελάτη, ώστε να μπορούν να εκτελεστούν συγκεκριμένες ασκήσεις ορθά και εν συνεχεία βοηθά ώστε να τεθεί ένας ρεαλιστικός και δυνάμενος να επιτευχθεί στόχος.
    • Διορθωτικές Στρατηγικές – το FMS μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε κάθε επίπεδο φυσικής κατάστασης, ώστε να καθιστά δυνατή την εφαρμογή απλοποιημένων διορθωτικών στρατηγικών σε  ένα μεγάλο βεληνεκές προβλημάτων στην κίνηση.
      Βασιζόμενο στην εκάστοτε ατομική βαθμολογία που πετυχαίνει ο αθλητής, το FMS ταυτοποιεί τις απαιτούμενες ειδικές ασκήσεις, οι οποίες και εντάσσονται αμέσως σε ένα πλάνο αντιμετώπισης προσαρμοσμένο στα μέτρα του πελάτη.